Đăng ký
Kiểm tra trình độ miễn phí
Một bé có thể biết apple, banana, orange, làm đúng bài nối từ và thậm chí viết đúng chính tả. Thế nhưng khi được hỏi “What fruit do you like?”, con lại im lặng. Đây là tình huống mình gặp khá thường xuyên khi trao đổi với phụ huynh.
Nhiều cha mẹ nghĩ con chưa biết đủ từ nên tiếp tục cho học thêm từ vựng. Tuy nhiên, dạy trẻ nói tiếng Anh không đơn giản là tăng lượng kiến thức. Muốn con bật câu tự nhiên, trẻ cần được luyện cách lấy những gì đã biết ra để sử dụng trong tình huống thật.
Một sai lầm khá phổ biến là người lớn mong trẻ trả lời bằng câu hoàn chỉnh ngay từ đầu. Chẳng hạn, giáo viên hỏi “What did you do yesterday?” và chờ con kể cả một đoạn dài. Với một bé mới luyện nói, yêu cầu đó có thể tạo áp lực.
Thay vào đó, hãy bắt đầu thật nhỏ. Trẻ có thể nói “I played football.” hoặc “I watched TV.” Khi câu ngắn đã trở nên quen thuộc, chúng ta mới mở rộng bằng where, when, who hoặc why.
Nói được một câu tự tin luôn tốt hơn thuộc năm câu nhưng không dám sử dụng.
Trong lớp học, mình thường thấy trẻ rơi vào tình trạng “biết trong đầu nhưng không bật ra được”. Nguyên nhân là các em có nhiều kiến thức thụ động nhưng thiếu cơ hội biến chúng thành ngôn ngữ chủ động.
Ví dụ, con nhìn thấy từ favorite và hiểu nghĩa. Tuy nhiên, nếu chưa từng được hỏi “What’s your favorite food?”, trẻ sẽ mất thời gian để tìm từ, sắp xếp câu rồi mới trả lời.
Vì vậy, phản xạ nói cần được luyện qua những mẫu câu xuất hiện nhiều lần trong nhiều tình huống khác nhau.
Hãy thử tưởng tượng trẻ đang hào hứng kể:
“Yesterday, I go…”
Ngay lập tức, người lớn nói:
“Không phải go. Phải là went!”
Ngữ pháp đã được sửa đúng. Tuy nhiên, dòng suy nghĩ của trẻ cũng vừa bị cắt ngang.
Khi dạy trẻ nói tiếng Anh, mình thường ưu tiên để học sinh hoàn thành ý trước. Sau đó, giáo viên có thể nhắc lại câu đúng một cách tự nhiên: “Oh, you went to the park yesterday!” Trẻ vẫn nhận được mẫu chuẩn nhưng không cảm thấy mỗi lần mở miệng là một lần bị kiểm tra.
Có một thay đổi rất nhỏ mà phụ huynh có thể áp dụng ngay. Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi quá rộng, hãy cho trẻ một lựa chọn.
Đừng hỏi ngay:
“What do you want to eat?”
Hãy thử:
“Do you want noodles or rice?”
Khi con trả lời “Rice”, bạn có thể mở rộng:
“You want rice?”
Sau đó mới khuyến khích:
“I want rice.”
Cách này tạo cho trẻ một “chiếc cầu” để bước vào cuộc hội thoại. Khi đã tự tin, con sẽ dần nói dài hơn.
Cha mẹ không cần dành cả giờ để luyện Speaking. Những cuộc trò chuyện ngắn xuất hiện thường xuyên trong ngày mới là điều đáng giá.
Quan trọng nhất, đừng biến tám cách này thành tám nhiệm vụ phải hoàn thành. Chỉ cần chọn một hoặc hai hoạt động phù hợp rồi duy trì mỗi ngày.
Đây là một hoạt động mình rất thích dùng vì gần như không cần chuẩn bị.
Người lớn nói:
“Give me three animals!”
Trẻ trả lời:
“Tiger, elephant, monkey!”
Sau đó tăng nhẹ độ khó:
“Give me three things you can eat.”
Khi trẻ đã quen, hãy yêu cầu câu hoàn chỉnh:
“Tell me three things you like to eat.”
Trẻ có thể nói:
“I like pizza, chicken and noodles.”
Một trò chơi chỉ mất vài phút nhưng giúp con luyện vốn từ, tốc độ phản hồi và khả năng tạo câu cùng lúc.
Nếu trẻ chỉ học hungry = đói, con vẫn phải tự xây câu mỗi lần muốn nói.
Ngược lại, nếu trẻ quen với cả cụm “I’m hungry”, não bộ có thể lấy nguyên cụm ra sử dụng. Điều này giúp tốc độ phản hồi nhanh hơn.
Tương tự, thay vì chỉ học favorite, hãy cho trẻ gặp:
“My favorite color is…”
“My favorite food is…”
“My favorite animal is…”
Khi đã có những “khối ngôn ngữ” quen thuộc, trẻ không cần xây mọi câu từ con số 0.
Cha mẹ thường nghĩ luyện nói phải ngồi vào bàn. Thực ra, những khoảng thời gian tự nhiên lại rất phù hợp.
Sau giờ học, bạn có thể hỏi:
“Was school fun today?”
“Who did you play with?”
“What did you eat?”
Không cần hỏi cả ba câu. Một câu mỗi ngày cũng được.
Nếu trẻ trả lời bằng tiếng Việt, cha mẹ có thể gợi ý một vài từ tiếng Anh thay vì yêu cầu con nói lại toàn bộ. Mục tiêu là tăng dần lượng tiếng Anh mà trẻ sử dụng, không phải chuyển sang 100% tiếng Anh ngay lập tức.
Có những lỗi nên sửa, đặc biệt khi cách phát âm khiến người nghe khó hiểu. Tuy nhiên, không phải lỗi nào cũng cần dừng cuộc hội thoại.
Khi trẻ mới bắt đầu nói, mình thường ưu tiên ba điều: con có hiểu câu hỏi không, có diễn đạt được ý không và có sẵn sàng tiếp tục nói không. Phát âm và ngữ pháp sẽ được điều chỉnh dần trong quá trình luyện tập.
Nếu trẻ cứ phải kiểm tra từng âm trước khi nói, phản xạ rất khó hình thành.
Khi luyện nói ở nhà, đừng để toàn bộ cuộc hội thoại chứa kiến thức mới. Trẻ sẽ nhanh chóng quá tải.
Bạn có thể giữ phần lớn câu hỏi ở mức con đã quen. Sau đó, thêm một từ hoặc một mẫu câu mới. Nhờ vậy, trẻ vừa có cảm giác “mình làm được”, vừa được thử thách thêm một chút.
Ví dụ, tuần trước con đã quen “I like cats.” Tuần này, hãy mở rộng thành “I like cats because they’re cute.”
Chỉ thêm một bước nhỏ nhưng khả năng diễn đạt đã phát triển.
Có trẻ biết hàng trăm từ nhưng rất ít khi chủ động nói. Trong khi đó, một bé có vốn từ nhỏ hơn lại biết kết hợp chúng thành nhiều câu khác nhau.
Nếu mục tiêu là giao tiếp, khả năng sử dụng quan trọng hơn số lượng từ đã học.
Vì vậy, thay vì hỏi: “Tuần này con học bao nhiêu từ mới?”, phụ huynh có thể quan sát xem con đã sử dụng được mẫu câu nào mới. Đây là cách nhìn sát hơn với sự phát triển giao tiếp thật sự.
Bạn không cần trò chuyện bằng tiếng Anh suốt 30 phút. Hãy chuẩn bị một vài câu mà mình chắc chắn rồi sử dụng thường xuyên.
Ngoài ra, cha mẹ có thể dùng truyện có audio, video hoặc bài hát để tạo nguồn ngôn ngữ cho con. Sau khi nghe, chỉ cần hỏi một hoặc hai câu đơn giản về nội dung.
Nếu không biết cách nói một câu, hai mẹ con có thể cùng tìm hiểu. Việc đó còn giúp trẻ hình thành một thói quen rất tốt: không biết thì tìm, sai thì sửa và tiếp tục thử.
Dạy trẻ nói tiếng Anh hiệu quả không bắt đầu bằng việc yêu cầu con nói thật dài hay thật chuẩn. Hãy bắt đầu bằng những câu đủ dễ để trẻ dám mở miệng.
Mỗi ngày, con có thể chỉ nói thêm một vài câu. Tuy nhiên, nếu những câu đó xuất hiện trong trò chơi, bữa ăn, câu chuyện và những cuộc trò chuyện thật, trẻ sẽ dần hình thành phản xạ.
Đừng chờ con “học đủ” rồi mới cho nói. Chính quá trình nói, mắc lỗi, được phản hồi và thử lại mới giúp trẻ học cách giao tiếp. Khi con không còn sợ mở miệng, tiếng Anh mới thật sự chuyển từ kiến thức trên giấy thành một kỹ năng của trẻ.
– Website: https://cogiaotienganhlucy.vn/
– Facebook: https://www.facebook.com/CogiaotienganhLucy/
– Hotline: 0909 535 566
Xem thêm bài khác:
Trường Anh Ngữ Ms Lucy giảng dạy các khóa học gồm: Tiếng anh Mầm Non, tiếng anh Thiếu Nhi, Tiếng Anh Thiếu Niên, Tiếng Anh Cambridge,.. Với giáo viên bản xứ đến từ Mỹ - Anh - Úc. Giáo viên Việt Nam chuyên môn sư phạm/TESOL.
Copyright © 2025 Tiếng Anh Ms Lucy. All Rights Reserved.
Cô Giáo Tiếng Anh Lucy
