Đăng ký
Kiểm tra trình độ miễn phí
Có một tình huống rất quen thuộc: mẹ hỏi bằng tiếng Anh, con hiểu. Cô giáo nói, con cũng làm đúng yêu cầu. Nhưng đến lượt mình trả lời, trẻ chỉ cười, nhìn xuống hoặc đáp lại bằng tiếng Việt.
Cha mẹ bắt đầu lo: “Học lâu vậy rồi mà sao con vẫn không chịu nói?”
Khi bé không chịu nói tiếng Anh, điều đó chưa chắc có nghĩa con không biết. Hiểu một ngôn ngữ và chủ động sử dụng ngôn ngữ là hai kỹ năng khác nhau. Nhiều trẻ có vốn từ khá tốt nhưng vẫn cần thời gian để biến những gì mình hiểu thành câu nói.
Vì vậy, trước khi bắt con “nói đi”, hãy tìm xem điều gì đang giữ con lại.
Khi nghe câu:
“Do you like cats?”
trẻ chỉ cần hiểu ý để gật đầu.
Nhưng để trả lời:
“Yes, I do. I like cats because they’re cute.”
con phải tìm từ, chọn cấu trúc, sắp xếp câu và phát âm gần như cùng lúc.
Nếu trẻ chưa quen với quá trình này, việc trả lời sẽ chậm hơn nhiều so với khả năng nghe hiểu.
Đó là lý do có những bé nghe khá tốt nhưng Speaking lại phát triển chậm hơn.
“Con biết mà, nói đi!”
“Nói bằng tiếng Anh!”
“Không được nói tiếng Việt!”
Những lời nhắc này có thể khiến trẻ càng chú ý vào việc mình đang bị yêu cầu phải nói.
Thay vì thúc ép, hãy tạo một tình huống mà tiếng Anh trở nên cần thiết.
Ví dụ, khi chơi nhà hàng, cha mẹ giữ “đồ ăn”. Muốn gọi món, con cần nói:
“Can I have pizza, please?”
Lúc này, câu tiếng Anh có một mục đích rõ ràng. Con nói để đạt được điều mình muốn, không phải nói để chứng minh mình biết bài.
Nếu con đang ít nói, đừng bắt đầu bằng:
“Tell me about your weekend.”
Câu hỏi quá rộng.
Hãy thử:
“Did you go out yesterday?”
Sau khi con trả lời, tiếp tục:
“Where did you go?”
Rồi:
“Who did you go with?”
Một câu chuyện dài có thể được tạo từ nhiều câu hỏi nhỏ.
Khi trẻ liên tục trả lời được, cảm giác “Speaking khó quá” cũng giảm dần.
Không phải lúc nào trẻ cũng cần tự nghĩ toàn bộ câu.
Ví dụ, khi nói về sở thích, cha mẹ có thể đưa mẫu:
“I like ___ because ___.”
Sau đó con hoàn thành:
“I like drawing because it’s fun.”
Lần tiếp theo, giảm gợi ý xuống:
“I like…”
Cuối cùng, chỉ cần hỏi:
“What do you like doing?”
Đây là cách chuyển dần từ nói có hỗ trợ sang tự nói.
Cha mẹ có thể thử một vài cách sau:
Đừng cố áp dụng tất cả trong một ngày. Với một bé ít nói, chỉ cần con chủ động thêm vài câu mỗi ngày đã là tiến bộ.
Giả sử cha mẹ hỏi:
“What animal do you like?”
Con đáp:
“Dogs.”
Đừng vội nói:
“Nói nguyên câu đi!”
Hãy gợi:
“I like…”
Con:
“I like dogs.”
Tiếp tục:
“Why?”
Con có thể nói:
“Because they’re cute.”
Từ một câu trả lời chỉ có một từ, trẻ đã tạo được hai câu hoàn chỉnh.
Nếu thực hiện thường xuyên, con sẽ dần quen với việc mở rộng câu trả lời.
Đây là thói quen rất dễ mắc phải.
Người khác hỏi:
“What’s your favorite food?”
Con im lặng vài giây.
Mẹ lập tức:
“Pizza. Con thích pizza mà!”
Trẻ vừa mất cơ hội tự tìm câu trả lời.
Hãy thử đếm thầm đến năm trước khi hỗ trợ. Nếu con vẫn chưa nói, hãy đưa gợi ý nhỏ thay vì đáp án hoàn chỉnh.
Ví dụ:
“Your favorite food is…?”
Khoảng chờ đó rất quan trọng đối với việc hình thành phản xạ.
Có thể, nhưng nên dùng trong thời gian ngắn và theo cách vui vẻ.
Ví dụ, cả nhà chơi “English Restaurant” trong 10 phút. Trong thời gian đó, mọi người cố gắng dùng tiếng Anh.
Nếu con không biết một từ, trẻ được phép hỏi:
“How do you say … in English?”
Như vậy, quy tắc tiếng Anh trở thành một phần của trò chơi chứ không phải hình phạt.
Không cần yêu cầu trẻ sử dụng tiếng Anh 100% cả buổi tối. Với trẻ mới tập nói, điều đó dễ tạo áp lực không cần thiết.
Một đứa trẻ ít nói về chủ đề My Daily Routine có thể bất ngờ nói rất nhiều khi được hỏi về Pokémon, Lego, bóng đá hoặc nhân vật hoạt hình yêu thích.
Đó là một gợi ý quan trọng.
Đôi khi vấn đề không phải trẻ thiếu khả năng Speaking. Con chỉ không có nhiều điều muốn nói về chủ đề đang được hỏi.
Hãy thử dùng sở thích của trẻ.
Nếu con thích Minecraft:
“What do you like building?”
“Which character do you like?”
“What would you build in your dream world?”
Khi có ý tưởng, trẻ có thêm động lực để tìm ngôn ngữ diễn đạt.
Với trẻ nhỏ hoặc khá nhút nhát, đây là một mẹo rất dễ áp dụng.
Lấy hai con thú bông.
Một con hỏi:
“Hello! What’s your name?”
Trẻ trả lời cho nhân vật.
Sau đó:
“What’s your favorite color?”
Nhiều bé cảm thấy thoải mái khi nói với nhân vật hơn khi bị người lớn nhìn trực tiếp và chờ câu trả lời.
Sau khi trẻ quen, cha mẹ mới tăng dần mức độ giao tiếp thật.
Không cần biến cả gia đình thành môi trường 100% tiếng Anh.
Hãy chọn vài tình huống cố định.
Buổi sáng:
“Are you ready?”
Bữa ăn:
“What would you like?”
Trước khi ra ngoài:
“Let’s go!”
Buổi tối:
“How was your day?”
Khi một câu xuất hiện hàng chục lần trong cùng một tình huống, trẻ không còn phải dịch trong đầu. Phản hồi bắt đầu trở nên tự động hơn.
Sau đó, cha mẹ mới thêm câu mới.
Nếu trẻ hiểu câu hỏi nhưng trả lời:
“Màu xanh.”
Cha mẹ không nhất thiết phải nói:
“Không! Nói tiếng Anh.”
Hãy gợi nhẹ:
“Blue?”
Con:
“Blue.”
Tiếp tục mở rộng:
“My favorite color is…”
Trẻ:
“My favorite color is blue.”
Như vậy, chúng ta vẫn đưa con về tiếng Anh nhưng không biến câu trả lời tiếng Việt thành một “lỗi nghiêm trọng”.
Một số trẻ đang nói thì liên tục bị dừng:
“Không phải âm đó.”
“Đọc lại.”
“Miệng phải thế này.”
Sửa phát âm là cần thiết. Tuy nhiên, thời điểm sửa cũng quan trọng.
Nếu mục tiêu của hoạt động là Speaking, hãy ưu tiên để trẻ hoàn thành ý. Sau đó mới chọn một âm quan trọng để luyện lại.
Trẻ cần hiểu rằng giao tiếp là truyền đạt ý nghĩa, không phải một bài thi phát âm kéo dài.
Không cần chuẩn bị giáo trình.
Ngày đầu, nói về món ăn.
Ngày tiếp theo, chọn ba đồ vật trong nhà để con mô tả.
Ngày khác, xem một bức tranh rồi hỏi:
“What can you see?”
Cuối tuần, con có thể kể ba điều mình đã làm.
Chỉ năm phút nhưng trẻ được tự tạo ngôn ngữ thay vì chỉ làm bài.
Nếu duy trì đều, lượng thời gian Speaking tích lũy sau vài tháng sẽ rất đáng kể.
Sau một cuộc trò chuyện, cha mẹ thường nhớ:
“Con sai thì quá khứ.”
“Con quên số nhiều.”
“Phát âm từ này chưa đúng.”
Hãy thử quan sát thêm một điều khác:
Hôm nay con đã tự bắt đầu bao nhiêu câu?
Nếu trước đây con chỉ trả lời khi được hỏi nhưng bây giờ đã chủ động kể một chuyện, đó là bước tiến rất lớn.
Sự chủ động chính là một trong những dấu hiệu quan trọng nhất của giao tiếp.
Nếu con hiểu khá tốt nhưng trong lớp gần như không có cơ hội nói, hãy xem lại tỷ lệ thời gian trẻ thực sự sử dụng tiếng Anh.
Một lớp học 90 phút không có nghĩa trẻ được Speaking 90 phút.
Cha mẹ có thể quan sát: con có được làm việc theo cặp không, có hoạt động hỏi đáp không, có kể chuyện hoặc thuyết trình không, giáo viên nói nhiều hay học sinh nói nhiều?
Muốn trẻ nói tốt hơn, con cần thời gian thật sự để nói.
Không có phương pháp nào thay thế hoàn toàn được điều này.
Khi bé không chịu nói tiếng Anh, đừng vội cho rằng con không biết hoặc không có khả năng giao tiếp.
Có thể trẻ đang thiếu thời gian xử lý, thiếu mẫu câu, sợ mắc lỗi hoặc đơn giản chưa gặp đủ tình huống khiến con muốn sử dụng tiếng Anh.
Hãy bắt đầu thật nhỏ: một từ, một câu rồi hai câu. Cho con thời gian suy nghĩ, sử dụng chủ đề con thích và tạo những trò chơi có mục đích giao tiếp rõ ràng.
Đừng đặt mục tiêu đầu tiên là “Con phải nói thật giỏi.”
Hãy đặt mục tiêu:
“Con dám nói nhiều hơn hôm qua.”
Khi việc mở miệng trở nên quen thuộc, sự trôi chảy và chính xác mới có nền tảng để phát triển.
– Website: https://cogiaotienganhlucy.vn/
– Facebook: https://www.facebook.com/CogiaotienganhLucy/
– Hotline: 0909 535 566
Xem thêm bài khác:
Trường Anh Ngữ Ms Lucy giảng dạy các khóa học gồm: Tiếng anh Mầm Non, tiếng anh Thiếu Nhi, Tiếng Anh Thiếu Niên, Tiếng Anh Cambridge,.. Với giáo viên bản xứ đến từ Mỹ - Anh - Úc. Giáo viên Việt Nam chuyên môn sư phạm/TESOL.
Copyright © 2025 Tiếng Anh Ms Lucy. All Rights Reserved.
Cô Giáo Tiếng Anh Lucy
