Đăng ký
Kiểm tra trình độ miễn phí
“Apple, banana, hungry, delicious… con đều biết hết.”
Nhưng khi mẹ hỏi:
“What do you want to eat?”
Con lại trả lời:
“Uhm… pizza.”
Mẹ gợi tiếp:
“Nói nguyên câu đi con.”
Trẻ im lặng.
Đây là tình trạng mình gặp khá thường xuyên. Nhiều bé có vốn từ không hề ít, làm bài từ vựng tốt và hiểu câu hỏi. Tuy nhiên, bé nói tiếng Anh không thành câu hoặc chỉ trả lời bằng một vài từ rời rạc.
Vấn đề không nhất thiết nằm ở việc trẻ thiếu từ vựng. Con có thể đang thiếu một kỹ năng khác quan trọng hơn: biết cách kết hợp những từ đã học thành các cụm và mẫu câu quen thuộc để sử dụng ngay khi giao tiếp.
Hãy tưởng tượng trẻ đã học:
hungry = đói
noodles = mì
eat = ăn
want = muốn
Con biết nghĩa của cả bốn từ. Tuy nhiên, khi muốn nói “Con muốn ăn mì”, trẻ vẫn phải tự tìm cách ghép chúng lại.
Đó là một nhiệm vụ khó hơn nhiều so với việc nhớ nghĩa.
Nếu con được học cả cụm:
“I want to eat noodles.”
hoặc đơn giản hơn:
“I want noodles.”
trẻ có sẵn một “khối ngôn ngữ” để sử dụng.
Vì vậy, muốn trẻ nói thành câu, cha mẹ không nên chỉ tăng lượng từ vựng. Con cần được tiếp xúc với cụm từ và mẫu câu thường xuyên hơn.
Đây là câu rất quen thuộc trong lớp học và ở nhà.
Con trả lời:
“Blue.”
Người lớn:
“Nói nguyên câu đi.”
Nhưng trẻ có thể không biết “nguyên câu” mà người lớn mong đợi là gì.
Thay vì yêu cầu chung chung, hãy đưa một phần câu:
“My favorite color is…”
Trẻ hoàn thành:
“My favorite color is blue.”
Sau vài lần, giảm hỗ trợ:
“My favorite…?”
Cuối cùng chỉ cần hỏi:
“What’s your favorite color?”
Lúc đó, trẻ có khả năng tự tạo câu tốt hơn.
Một thay đổi rất nhỏ trong cách học có thể tạo khác biệt lớn.
Thay vì học:
afraid = sợ
hãy học:
“I’m afraid of…”
Thay vì:
good = giỏi/tốt
hãy học:
“I’m good at…”
Thay vì:
favorite = yêu thích
hãy học:
“My favorite ___ is…”
Thay vì:
want = muốn
hãy học:
“I want to…”
Khi giao tiếp, não bộ không cần xây từng câu từ con số 0. Trẻ có thể lấy một cụm quen thuộc rồi thay đổi phần còn lại.
Hỏi một bé mới luyện Speaking:
“Tell me about your school.”
có thể khiến con không biết phải bắt đầu từ đâu.
Hãy chia nhỏ:
“Is your school big or small?”
“Who is your best friend?”
“What’s your favorite subject?”
“Why do you like it?”
Sau khi trả lời được từng câu, trẻ đã có đủ nội dung để ghép thành một đoạn:
“My school is big. My best friend is Anna. My favorite subject is Art because I like drawing.”
Một đoạn nói dài thường được xây từ những câu nhỏ như vậy.
Cha mẹ có thể thử một vài cách dưới đây trong khoảng 10 phút mỗi ngày:
Không cần ép trẻ nói thật dài. Mục tiêu đầu tiên là giúp con tạo được những câu ngắn nhưng trọn ý.
Đây là hoạt động rất đơn giản.
Bắt đầu bằng một từ:
“Pizza.”
Sau đó mở rộng:
“I like pizza.”
Tiếp tục:
“I really like pizza.”
Rồi:
“I really like pizza because it’s delicious.”
Trẻ sẽ nhìn thấy một câu được xây dần như thế nào.
Ngày khác, hãy đổi chủ đề:
“Football.”
“I like football.”
“I like playing football.”
“I like playing football with my friends.”
Cách này đặc biệt phù hợp với những trẻ biết nhiều từ nhưng chưa biết mở rộng ý.
Giả sử tuần này trẻ học:
“I like ___ because ___.”
Đừng chỉ làm một câu rồi chuyển sang cấu trúc mới.
Hãy dùng:
“I like cats because they’re cute.”
“I like summer because I can swim.”
“I like English because it’s fun.”
“I like my school because I have many friends.”
Cấu trúc giữ nguyên nhưng nội dung thay đổi.
Sau nhiều lần, trẻ không còn phải suy nghĩ quá nhiều về khung câu. Con có thể tập trung vào ý mình muốn nói.
Đó chính là lúc phản xạ bắt đầu hình thành.
Khi giao tiếp, trẻ không phải lúc nào cũng nhớ được từ mình cần.
Nếu mỗi lần quên từ con lập tức chuyển sang tiếng Việt, cuộc hội thoại sẽ nhanh chóng dừng lại.
Vì vậy, hãy dạy một vài câu như:
“I don’t know the word.”
“How do you say ___ in English?”
“Can you say it again?”
“Give me a minute.”
Những câu này rất hữu ích.
Chúng giúp trẻ hiểu rằng mình không cần biết mọi từ mới có thể tiếp tục giao tiếp.
Giả sử con nói:
“Yesterday I play football with my friend.”
Cha mẹ vẫn hiểu được ý.
Nếu mục tiêu hôm nay là giúp trẻ kể chuyện, hãy để con tiếp tục.
Sau khi trẻ nói xong, bạn có thể phản hồi:
“Oh, you played football with your friend yesterday. Did you win?”
Con vừa nghe lại dạng đúng played nhưng dòng suy nghĩ không bị cắt.
Độ chính xác rất quan trọng. Tuy nhiên, nếu trẻ phải sợ sai trước từng câu, khả năng tạo câu tự nhiên sẽ phát triển chậm hơn.
Một bức tranh có thể tạo ra rất nhiều câu hỏi.
Giả sử tranh có một bé trai đang chơi bóng trong công viên.
Cha mẹ hỏi:
“Who can you see?”
“Where is he?”
“What is he doing?”
“Who is he playing with?”
“Is he happy?”
Sau đó, yêu cầu con ghép các câu trả lời:
“The boy is in the park. He’s playing football with his friend. He looks happy.”
Trẻ vừa tạo được một đoạn ngắn mà không phải bắt đầu từ một trang giấy trắng.
Một lỗi khác là trẻ luyện rất nhiều câu trong sách nhưng hiếm khi nói về bản thân.
Ví dụ:
“Tom gets up at seven o’clock.”
Sau khi làm xong, hãy hỏi:
“What about you?”
Trẻ:
“I get up at six thirty.”
Tiếp tục:
“What do you do after that?”
Khi câu nói liên quan đến chính mình, trẻ có thêm lý do để nhớ và sử dụng.
Đây cũng là bước chuyển quan trọng từ học cấu trúc sang giao tiếp.
Một câu đơn giản nhưng trẻ tự nói được vẫn rất có giá trị.
Ví dụ:
“I like dogs.”
Sau khi câu này trở nên dễ dàng, mới thêm:
“I like dogs because they’re friendly.”
Sau đó:
“I like dogs because they’re friendly and fun to play with.”
Ngôn ngữ nên được mở rộng theo từng tầng.
Nếu người lớn luôn yêu cầu câu “hay hơn, dài hơn, nâng cao hơn”, trẻ dễ dành quá nhiều thời gian nghĩ cấu trúc thay vì tập giao tiếp.
Ngày đầu, chọn mẫu:
I like ___ because ___.
Ngày thứ hai:
I can ___ but I can’t ___.
Ngày thứ ba:
My favorite ___ is ___ because ___.
Ngày thứ tư:
Yesterday, I ___.
Ngày thứ năm, dùng lại cả bốn mẫu trong một cuộc trò chuyện ngắn.
Không cần học hàng chục cấu trúc trong một tuần.
Nếu trẻ thật sự sử dụng được bốn mẫu câu, kết quả đó có giá trị hơn rất nhiều so với việc “học qua” 20 cấu trúc nhưng không tự nói được câu nào.
Đừng chỉ nhìn xem câu có đúng 100% ngữ pháp hay không.
Hãy quan sát tốc độ.
Trước đây, con mất 15 giây để trả lời. Bây giờ chỉ còn năm giây.
Trước đây, trẻ trả lời:
“Pizza.”
Bây giờ:
“I like pizza because it’s delicious.”
Trước đây, con luôn cần người lớn gợi ý. Bây giờ trẻ tự bắt đầu câu.
Đó đều là những dấu hiệu rất rõ của tiến bộ.
Nếu trẻ rất khó tạo ngay cả những câu đơn giản như I like…, I have…, I can…, I want…, cha mẹ không cần vội cho con học cấu trúc phức tạp hơn.
Hãy quay lại những mẫu cơ bản và sử dụng chúng thật nhiều.
Nền tảng câu đơn tốt sẽ giúp trẻ dễ phát triển sang câu dài, kể chuyện và thuyết trình sau này.
Một ngôi nhà không chắc hơn chỉ vì chúng ta xây tầng hai thật nhanh.
Ngôn ngữ cũng vậy.
Khi bé nói tiếng Anh không thành câu, đừng vội cho rằng con thiếu từ vựng hay phải học thêm thật nhiều ngữ pháp.
Có thể trẻ đã có khá nhiều “nguyên liệu” nhưng chưa biết cách ghép chúng lại.
Hãy chuyển từ học từ riêng lẻ sang học cụm. Cho con mẫu câu, luyện cùng một cấu trúc trong nhiều tình huống và tăng độ dài từng bước.
Đừng bắt đầu bằng mục tiêu:
“Con phải nói một đoạn thật hay.”
Hãy bắt đầu bằng:
một câu con tự nói được.
Sau đó là hai câu. Rồi ba câu.
Khi những câu ngắn trở nên quen thuộc, trẻ sẽ dần có khả năng kết nối chúng thành một cuộc trò chuyện thật sự.
– Website: https://cogiaotienganhlucy.vn/
– Facebook: https://www.facebook.com/CogiaotienganhLucy/
– Hotline: 0909 535 566
Xem thêm bài khác:
Trường Anh Ngữ Ms Lucy giảng dạy các khóa học gồm: Tiếng anh Mầm Non, tiếng anh Thiếu Nhi, Tiếng Anh Thiếu Niên, Tiếng Anh Cambridge,.. Với giáo viên bản xứ đến từ Mỹ - Anh - Úc. Giáo viên Việt Nam chuyên môn sư phạm/TESOL.
Copyright © 2025 Tiếng Anh Ms Lucy. All Rights Reserved.
Cô Giáo Tiếng Anh Lucy
