Đăng ký
Kiểm tra trình độ miễn phí
Ở nhà con trả lời được. Học từ vựng cũng khá nhanh. Nhưng đến lúc cô hỏi trước lớp, con cúi mặt và im lặng.
Có bé còn nói nhỏ với mẹ: “Con biết câu trả lời, nhưng con sợ nói sai.”
Tình trạng bé sợ nói tiếng Anh khá phổ biến, đặc biệt ở những trẻ đã quen với việc phải trả lời đúng. Con có thể biết nhiều từ, hiểu câu hỏi nhưng vẫn không dám mở miệng vì đang cố tạo ra một câu thật hoàn hảo.
Nếu tình trạng này kéo dài, vấn đề không chỉ nằm ở Speaking. Trẻ có thể dần hình thành suy nghĩ rằng tiếng Anh là môn học mà mình luôn có nguy cơ mắc lỗi.
Có nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, một điều mình thường quan sát thấy là trẻ đã có kiến thức nhưng thiếu trải nghiệm giao tiếp trong môi trường an toàn.
Con quen làm bài có một đáp án đúng. Con quen được chấm điểm. Con cũng quen với việc giáo viên hoặc cha mẹ sửa ngay khi nói sai.
Vì vậy, trước khi nói, trẻ bắt đầu kiểm tra trong đầu:
“Mình dùng đúng thì chưa?”
“Có phải chia động từ không?”
“Nếu phát âm sai thì sao?”
Càng suy nghĩ, con càng khó phản xạ.
Câu hỏi này nghe có vẻ bình thường nhưng hiếm khi giúp trẻ nói nhiều hơn.
Nếu con đang ngại, việc bị nhắc đến sự im lặng càng khiến trẻ chú ý đến nỗi sợ của mình.
Thay vào đó, hãy giảm độ khó của nhiệm vụ.
Nếu con chưa muốn trả lời:
“What did you do last weekend?”
hãy hỏi:
“Did you stay home or go out?”
Trẻ chỉ cần chọn một đáp án. Sau đó, người lớn mới mở rộng từng bước.
Một câu dễ trả lời có thể là điểm bắt đầu cho cả cuộc trò chuyện.
Có những bé vừa bắt đầu luyện Speaking nhưng đã được yêu cầu trình bày một phút về chủ đề My Family.
Với trẻ tự tin, đây có thể là thử thách thú vị. Nhưng với trẻ đang sợ nói, một phút đôi khi dài khủng khiếp.
Hãy bắt đầu bằng ba câu:
“I have a small family.”
“I live with my parents.”
“We like watching movies together.”
Khi ba câu đã trở nên dễ dàng, hãy thêm câu thứ tư.
Sự tự tin thường được xây từ nhiều lần “mình làm được” như vậy.
Giả sử con nói:
“She have a dog.”
Người lớn lập tức:
“Không. She has!”
Về ngữ pháp, chúng ta hoàn toàn đúng. Nhưng nếu điều này xảy ra liên tục, trẻ sẽ học được một bài học khác: mỗi lần mình nói đều có thể bị bắt lỗi.
Khi giao tiếp, hãy ưu tiên nghe ý của trẻ trước.
Cha mẹ có thể phản hồi:
“Yes, she has a dog. What color is it?”
Con nghe được mẫu đúng nhưng cuộc trò chuyện không bị dừng lại.
Không cần ép con nói nhiều ngay lập tức. Cha mẹ có thể tăng dần mức độ giao tiếp bằng những hoạt động nhẹ nhàng:
Một đứa trẻ nói được hai câu hôm nay và muốn nói tiếp ngày mai đang tiến bộ tốt hơn một bé bị ép nói 20 câu nhưng bắt đầu ghét Speaking.
Đây là cách mình khá thích khi làm việc với những bé ít nói.
Bắt đầu bằng lựa chọn:
“Cats or dogs?”
Trẻ trả lời:
“Dogs.”
Tiếp tục:
“I like…?”
Con hoàn thành:
“I like dogs.”
Sau đó mới hỏi:
“Why?”
Trẻ có thể nói:
“Because they’re cute.”
Chỉ trong một phút, câu trả lời đã đi từ một từ thành một câu có lý do. Nhưng trẻ không bị yêu cầu tạo ra tất cả ngay từ đầu.
Người lớn thường rất khó chịu với vài giây im lặng.
Vừa hỏi xong khoảng hai giây, chúng ta đã bắt đầu:
“Con biết mà.”
“Nói đi con.”
“Cô đang hỏi kìa.”
Thực tế, trẻ có thể đang tìm từ và sắp xếp câu.
Hãy thử chờ khoảng năm giây.
Khoảng im lặng nhỏ đó đôi khi chính là thứ trẻ cần để tự tạo câu trả lời thay vì nhận gợi ý từ người lớn.
Nếu con ngại nói trước lớp, đừng bắt đầu bằng việc yêu cầu trẻ đứng trước 20 người.
Con có thể nói trước gương. Sau đó nói với mẹ. Tiếp theo ghi âm hoặc quay một video ngắn. Khi đã quen, con thử nói với hai hoặc ba người.
Mức độ thử thách tăng dần giúp trẻ có thời gian thích nghi.
Đây không phải “chiều” trẻ. Chúng ta đang chia một nhiệm vụ khó thành nhiều bước nhỏ hơn.
Một điều khá thú vị là có những bé không muốn “nói tiếng Anh” nhưng lại sẵn sàng đóng vai nhân viên bán kem.
Cha mẹ làm khách:
“Can I have chocolate ice cream, please?”
Con trả lời:
“Sure!”
Sau đó đổi vai.
Khi trẻ đang đóng một nhân vật, sự chú ý chuyển từ “Mình nói có đúng không?” sang “Mình đang chơi gì?”. Áp lực giảm xuống và ngôn ngữ thường xuất hiện tự nhiên hơn.
“Con nói tiếng Anh cho cô nghe đi!”
Đây là tình huống khá quen thuộc trong các buổi gặp gia đình.
Trẻ vừa bước ra đã được yêu cầu hát, đọc hoặc nói vài câu tiếng Anh để người lớn xem. Một số bé thích điều đó. Nhưng những trẻ nhút nhát có thể cảm thấy mình đang bị kiểm tra.
Nếu con từ chối, hãy tôn trọng.
Tiếng Anh là kỹ năng giao tiếp, không phải tiết mục mà trẻ luôn phải biểu diễn khi người lớn yêu cầu.
Có bé nói nhỏ nhưng câu trả lời rất tốt. Có bé cần thời gian quan sát trước khi tham gia.
Không phải mọi trẻ tự tin đều phải nói lớn, giơ tay đầu tiên hoặc luôn muốn đứng trước lớp.
Hãy nhìn vào tiến bộ của chính con.
Tuần trước trẻ chỉ trả lời một từ. Tuần này đã nói được một câu. Tháng trước không muốn quay video. Hôm nay con đồng ý ghi âm 30 giây.
Đó đều là những bước tiến đáng ghi nhận.
Thay vì chỉ nói:
“Giỏi quá!”
hãy thử cụ thể hơn:
“Lúc nãy con quên một từ nhưng vẫn cố nói tiếp. Mẹ thích điều đó.”
Hoặc:
“Hôm nay con tự trả lời mà không cần mẹ nhắc.”
Trẻ sẽ hiểu hành vi nào đang được ghi nhận.
Đặc biệt, hãy khen sự cố gắng giao tiếp thay vì chỉ khen câu nói hoàn hảo.
Hãy chọn lỗi để sửa.
Nếu hôm nay mục tiêu là giúp con kể về cuối tuần, hãy tập trung vào việc con diễn đạt được ý. Sau khi trẻ nói xong, cha mẹ hoặc giáo viên có thể chọn một lỗi quan trọng để luyện lại.
Không cần biến một đoạn nói 30 giây thành 15 phút chữa lỗi.
Ngôn ngữ cần cả độ chính xác và sự trôi chảy. Nếu chúng ta chỉ chăm chăm vào độ chính xác, trẻ rất dễ mất sự trôi chảy và tự tin.
Cha mẹ có thể đặt mục tiêu cực nhỏ: mỗi ngày con chủ động nói thêm một chút.
Ngày đầu, con trả lời năm câu Yes/No. Ngày tiếp theo, chọn giữa hai đáp án. Ngày thứ ba, nói năm câu ngắn. Những ngày sau, thử mô tả tranh, đóng vai hoặc kể một câu chuyện rất ngắn.
Cuối tuần, hãy nhìn lại sự tiến bộ.
Đừng hỏi con đã mắc bao nhiêu lỗi. Hãy xem con đã dám nói nhiều hơn bao nhiêu.
Nếu trẻ từng rất thích tiếng Anh nhưng ngày càng im lặng, sợ trả lời hoặc thường xuyên nói “Con sợ sai”, cha mẹ nên quan sát môi trường học hiện tại.
Con có được thời gian suy nghĩ không? Có cơ hội nói theo nhóm nhỏ không? Mỗi lỗi có bị sửa ngay không? Trẻ có thường xuyên bị so sánh với bạn khác không?
Một lớp Speaking tốt không chỉ cần nhiều hoạt động nói. Trẻ còn cần cảm giác đủ an toàn để thử một câu mà mình chưa chắc chắn 100%.
Khi bé sợ nói tiếng Anh, giải pháp không phải lúc nào cũng là cho con học thêm từ vựng hoặc bắt luyện Speaking nhiều hơn.
Đôi khi, điều trẻ cần trước tiên là những trải nghiệm giao tiếp đủ dễ để con cảm thấy: “À, mình nói được.”
Hãy bắt đầu từ một từ, rồi một câu, rồi ba câu. Cho trẻ thời gian suy nghĩ, giảm việc sửa lỗi giữa chừng và tạo những tình huống nói thật tự nhiên.
Mục tiêu đầu tiên không phải để con nói hoàn hảo. Mục tiêu là giúp trẻ dám mở miệng. Khi nỗi sợ sai giảm xuống, vốn tiếng Anh mà con đã học mới có cơ hội thật sự được sử dụng.
– Website: https://cogiaotienganhlucy.vn/
– Facebook: https://www.facebook.com/CogiaotienganhLucy/
– Hotline: 0909 535 566
Xem thêm bài khác:
Trường Anh Ngữ Ms Lucy giảng dạy các khóa học gồm: Tiếng anh Mầm Non, tiếng anh Thiếu Nhi, Tiếng Anh Thiếu Niên, Tiếng Anh Cambridge,.. Với giáo viên bản xứ đến từ Mỹ - Anh - Úc. Giáo viên Việt Nam chuyên môn sư phạm/TESOL.
Copyright © 2025 Tiếng Anh Ms Lucy. All Rights Reserved.
Cô Giáo Tiếng Anh Lucy
